Kariera czarnej herbaty

Czarna herbata to najpopularniejszy w Europie, również w Polsce, rodzaj napoju z liści krzewu herbacianego (Camellia sinensis). Herbata ta przechodzi całkowitą fermentację. Istnieją dwie tradycyjne metody produkcji czarnej herbaty, które zostały wypracowane przez Brytyjczyków w XIX wieku.

Podstawowa, nazywana klasyczną lub ortodoksyjną, składa się z pięciu etapów: od więdnięcia, poprzez skręcanie, fermentację i zahamowanie fermentacji - czyli suszenie, aż do przesiewania, bo dopiero ono daje ostateczny produkt, a raczej kilka produktów różnej jakości (duże liście, herbatę rozdrobnioną - łamaną, oraz pył herbaciany).

Metoda alternatywna to tzw. proces CTC (skrót od angielskiej triady „crush, tear, curl” - czyli „zgniatanie, rozdzieranie, skręcanie”), który prowadzi do powstania herbaty nazywanej u nas granulowaną. Herbata CTC - w saszetkach lub w postaci „liściastej” - jest szczególnie popularna w Indiach, w Afryce i na Wyspach Brytyjskich.

Herbaty czarne nie cieszą się opinią szczególnie zdrowych. Mocno przetworzone, pozbawione znaczącej ilości witamin czy przeciwutleniaczy, zawierające więcej kofeiny niż pozostałe rodzaje herbat, uchodzą przede wszystkim za używkę.

Siła przetrwania - czyli jak zachować dobry smak herbaty

Ale oprócz swojego smaku i swojej siły, które tak cenią Europejczycy, mają też inną zaletę: mogą być przechowywane znacznie dłużej niż herbaty białe, zielone czy ulungi. Na przykład herbaty białe czy zielone tracą wyraźnie świeżość najpóźniej po 12-18 miesiącach (przy dobrym przechowywaniu!). Tymczasem herbaty czarne zachowują wysoką jakość (= dobry smak) nawet przez kilka lat. Dlatego w przeszłości szybciej robiły karierę - łatwiej było je przechowywać i przewozić na duże odległości.

Jaką herbatę ceni się najbardziej

Wśród najbardziej cenionych herbat czarnych wymienia się najczęściej indyjskiego darjeelinga czy lankijskiego cejlona (Cejlon to dawna nazwa Sri Lanki). Oczywiście mowa o masowej produkcji, bo na świecie istnieją setki plantacji, z których wychodzi czarna herbata bardzo wysokiej klasy, i duża część z nich znajduje się poza subkontynentem indyjskim.

Dziwne znaczki - czyli po czym poznać jakość czarnej herbaty

Dla oznaczenia jakości herbat czarnych stosuje się w wielu krajach specjalny system oznaczeń literowych, który informuje m.in. o jakości liści użytych do produkcji czy ilości tipsów (pączków wraz z dwoma najmniejszymi listkami), jaka została dodana do mieszanki. Np. FBOP to "flowery broken orange pekoe", czyli herbata lamana ze średniej wielkości listków, z dodatkiem tipsów (flowery).

Cup of tea - czyli co pijemy

Wśród tradycyjnych czystych herbat czarnych znajdujemy herbaciane mieszanki o określonym przeznaczeniu i charakterze. Do najpopularniejszych należy breakfast tea, zwana najczęściej "english breakfast" - herbata śniadaniowa, zwykle mocna, dobrze komponująca się z mlekiem. Z tradycji angielskiej wywodzi się także "english afternoon" (herbata łagodniejsza, do picia po południu). Do mniej znanych należy mieszanka wschodniofryzyjska (niem. ostfriesen mischung), pochodząca - jak wskazuje nazwa - ze wschodniej części Fryzji, krainy położonej w północnych Niemczech.